Zwangerschapsklachten

Zwangerschapsklachten zijn klachten die vaak voorkomen in de zwangerschap. Hieronder vind je de meestvoorkomende en tips en adviezen

Aambeien
Tijdens de zwangerschap komen aambeien vaker voor. Aambeien zijn uitstulpingen van bloedvaatjes bij de anus. Aambeien kunnen jeuken en pijn doen, voor deze klachten is er curanol zalf. Persen kan de klachten verergeren. Probeer daarom verstopping en harde ontlasting te voorkomen, door vezelrijke voeding te gebruiken.

Alcohol
Het gebruik van alcohol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor de baby. Het is bekend dat alcohol soms in kleine hoeveelheden al schadelijk kan zijn. Vrouwen die zwanger willen worden of zwanger zijn of borstvoeding geven, raden we af alcohol te gebruiken.

Besmettelijke ziekten in uw omgeving
Soms kan het doormaken van een besmettelijke ziekte gevolgen hebben voor jouw kind. Heeft iemand in jouw omgeving een kinderziekte die samengaat met vlekjes op de huid, zoals waterpokken, rode hond, de vijfde ziekte of ben je in contact geweest met iemand die een andere besmettelijke ziekte heeft? Neem dan contact op met degene die jouw zwangerschap begeleidt of jouw huisarts als je zelf deze kinderziekten niet heeft doorgemaakt.

Bloedverlies in de zwangerschap
Bloedverlies tijdens de zwangerschap komt vaak voor, vooral in de eerste drie maanden van de zwangerschap. Dit kan verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld innesteling van de vrucht in de baarmoeder of een wondje op de baarmoedermond. Soms is een miskraam de reden van bloedverlies. Neem bij bloedverlies contact met ons op.

Brandend maagzuur
Sommige vrouwen krijgen last van brandend maagzuur. Sommige voedingsmiddelen zoals koffie, thee, sinaasappelsap, vet en koolzuur kunnen de klachten verergeren. Als je er teveel last van hebt, kun je deze voedingmiddelen beter vermijden. Als je er met name ’s nachts last van hebt, kun je het hoofdeinde van je bed verhogen. Daarnaast kan een kommetje gele vla helpen. Houden de klachten aan, overleg dan met ons.

Drugs
Het gebruik van drugs in de zwangerschap wordt sterk afgeraden. Softdrugs kunnen een gezondheidsrisico zijn voor de zwangerschap en de baby. De baby kan ontwenningsverschijnselen krijgen na de geboorte.
Harddrugs zijn een risico voor het ongeboren kind. Cocaïne, XTC en heroïne zijn gevaarlijk. Afhankelijk van het soort gebruikte drug kan het kind een aangeboren afwijking of ontwikkelingsstoornis krijgen en/of verslaafd raken. Als je regelmatig harddrugs gebruikt, kan stoppen tijdens de zwangerschap ontwenningverschijnselen bij het ongeboren kind veroorzaken. Doe dit in overleg met een specialist op dit gebied.

Emoties tijdens de zwangerschap
Voor de meeste mensen is de zwangerschap een periode met grote veranderingen. Zwangerschap gaat gepaard met veel verschillende, soms wisselende emoties voor jou en voor je partner. Dit kunnen positieve en negatieve emoties zijn. Als de negatieve emoties overheersen, is het belangrijk dat je dit bespreekbaar maakt. Voel je vrij om deze emoties te bespreken met ons.

Foliumzuur
Waarschijnlijk slik je al foliumzuur. Als dit niet zo is en als je nog maar kort zwanger bent, dan kunt u alsnog foliumzuur slikken tot 10 weken zwangerschap (dat is 10 weken na de eerste dag van de laatste menstruatie). Slik elke dag een tablet van 0,4 of 0,5 milligram foliumzuur. Deze tabletten zijn zonder recept verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Foliumzuur vermindert de kans op een kind met een ernstige aandoening, zoals een open rug.

‘Harde buiken’
Tijdens de zwangerschap kan je buik af en toe als een ‘harde bal’ aanvoelen, dit wordt ook wel ‘harde buiken’ genoemd. Harde buiken geven geen ontsluiting. Af en toe een harde buik kan geen kwaad. Warmte kan op een dergelijk moment ontspannen, dit kan in de vorm van kruik, douche of bad. Als de harde buiken pijnlijk zijn en/of vaker voorkomen, neem dan contact op met ons.

Medicijnen
Informeer altijd je verloskundige, huisarts of gynaecoloog over eventueel medicijngebruik. Gebruik je medicijnen of middelen die niet door een arts of verloskundige zijn voorgeschreven, dan spreken we van zelfmedicatie. Tijdens de zwangerschap moet je zorgvuldig zijn met het gebruik van medicijnen. Vertel je behandelend arts (ook de tandarts) dat je zwanger bent of wilt worden. Sommige stoffen hebben al vroeg in de zwangerschap
invloed op de ontwikkeling van je kind. Het is ook nuttig om bij de apotheek melding te maken van jouw zwangerschap(swens). Gebruik pijnstillers alleen na overleg met je huisarts. Een verdoving voor een behandeling door de tandarts is geen probleem.

Misselijkheid
De eerste vier maanden van de zwangerschap maakt de moederkoek het hormoon HCG aan. Hiervan kunnen zwangere vrouwen misselijk worden of moeten overgeven. Vaak alleen ’s ochtends, soms de hele dag door. Niet eten maakt het meestal erger.
Na vier maanden vermindert het HCG uit je lichaam en zal de misselijkheid meestal afnemen.
Tips:
•Voor het opstaan wat eten en drinken
•Kleine maaltijden verspreid over de dag eten, je merkt zelf welke voeding je het beste verdraagt.
•Regelmatig eten en drinken zodat je geen lege maag hebt
•Voldoende rust nemen
•Gember capsules (drogist) helpen erg goed.
•Bij de drogist is een ‘Sea-band’ verkrijgbaar, wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat  het dragen van  ‘Sea-Band’ ochtendmisselijkheid kan voorkomen.

Wanneer het braken ondanks de bovenstaande adviezen blijft voortbestaan en je valt extreem af, geef dit aan op het spreekuur of neem dan contact met ons op via het telefonisch spreekuur.

Moeheid
Het lichaam verandert voortdurend tijdens de zwangerschap. Dat kost veel energie. Vooral in de eerste drie maanden en de laatste weken van de zwangerschap kun je moe zijn, sommige zwangeren houden de gehele zwangerschap deze moeheidsklachten. Veel vrouwen hebben dan meer behoefte aan slaap. Dat komt door hormonale veranderingen.
Het is meestal niet gerelateerd aan een laag ijzergehalte(Hb).
Tips:
•Neem voldoende rust
•Zorg ook voor voldoende buitenlucht en beweging

Pigmentvlekken
Tijdens de zwangerschap kunnen door de zon of zonnebank bruine vlekken in jouw gezicht ontstaan (‘zwangerschapsmasker’). Bescherm je huid tegen de zon om dit tegen te gaan. Gebruik zonnebrandproducten, blijf in de schaduw of draag een hoed.

Roken
Roken tijdens de zwangerschap brengt grote risico’s met zich mee. Zelf roken, maar ook veelvuldig verblijf in een rokerige omgeving beïnvloedt de zwangerschap nadelig. In sigaretten zitten schadelijke stoffen. Die stoffen zorgen voor een verminderde doorbloeding van de placenta en daardoor voor verminderde zuurstoftoevoer naar
het kind. Hierdoor groeit de baby minder goed. Kinderen van rokende moeders hebben daarom vaker een (te) laag geboortegewicht en worden ook vaker te vroeg geboren. Ze zijn hierdoor kwetsbaarder. Tijdens de eerste levensjaren hebben ze vaker ziekten aan de luchtwegen. Er zijn bovendien aanwijzingen dat wiegendood meer voorkomt als er in de buurt van de baby wordt gerookt.
Het is raadzaam om te stoppen met roken en vermijd rokerige ruimten zoveel mogelijk. Als je ondersteuning nodig hebt, dan kun je dit rustig met ons bespreken.

Rug- of bekkenpijn
Tijdens de zwangerschap veranderen je gewicht en houding en worden de bekkengewrichten meer beweeglijk. Daardoor krijg je soms rugklachten of pijn in het bekken. Een goede houding kan de klachten verminderen.
Als je van rugklachten of pijn in het bekken hinder ondervindt, neem dan contact op met een bekkenfysiotherapeut of een chiropractor. Deze kunnen beiden zonder verwijzing van de huisarts benaderd worden.
Daarnaast is bewegen goed. Zorg dat je bij het bukken of tillen de knieën buigt. Geef je onderrug voldoende steun bij het zitten. Draai als je uit bed komt eerst op je zij, en druk jezelf zijwaarts omhoog.

♦ Bekkenfysiotherapiepraktijk Fysio Vitaal:
Vaart ZZ 29 te Nieuw-Amsterdam, tel: 552347, www.fysio-vitaal.nl
♦ Bekkenfysiotherapeut Kamstra-Grevenstette:
Houtweg 341 te Emmen, tel: 629500
♦ Chiropractie Emmen:
Brinkenhalte 20 te Emmen, tel: 351602, www.chiropractie-emmen.nl

Sauna
Of een hoge omgevingstemperatuur tijdens de zwangerschap kwaad kan, is niet bekend. Als je voor de zwangerschap gewend was de sauna te bezoeken, dan kun je dit gerust tijdens de zwangerschap voortzetten. Zorg er echter wel voor dat je de gangen niet te lang maakt en “luister” naar je lichaam. Ga op het laagst gelegen bankje zitten, dit in verband met de temperatuur. Zorg dat je goed water drinkt. Zodra je signalen voelt als duizeligheid of benauwdheid verlaat dan meteen de sauna.

Schadelijke stoffen en straling
Probeer in de zwangerschap contact met de volgende stoffen zo veel mogelijk te vermijden: verf op terpentinebasis, ongediertebestrijdingsmiddelen en chemicaliën. Van haarverf zijn tot nu toe geen schadelijke effecten bekend. Krijg je een röntgenonderzoek? Zeg dan dat je zwanger bent. Soms is het mogelijk het onderzoek uit te stellen tot na de bevalling. Vaak kan de baarmoeder worden afgeschermd. Het kind krijgt dan zo min mogelijk straling. Een MRI-scan kan zonder gevaar voor de baby worden gemaakt.

Seksualiteit
De beleving van intimiteit en seksualiteit tijdens de zwangerschap wisselt per persoon en per zwangerschap. Bij een normaal verlopende zwangerschap is geslachtsgemeenschap geen probleem, het kan geen miskraam of beschadiging van de baby veroorzaken. Problemen en vragen over seksualiteit kun je altijd met ons bespreken. Dit geldt ook voor eerdere vervelende seksuele ervaringen of moeite hebben met een inwendig onderzoek.

Spataderen
Sommige vrouwen krijgen tijdens de zwangerschap spataderen aan de benen. Soms komen ze ook in de schaamlippen voor. Zorg dat je regelmatig beweegt en probeer lang staan en lang zitten te voorkomen. Ook het dragen van elastische (steun)kousen helpt de klachten van spataderen te verminderen. Tevens is er van Weleda Venadoron-gel, deze gel bevordert de doorbloeding en werkt verkoelend. Indien de klachten verergeren, kun je contact opnemen met een (erkend) spatader-therapeut. Na de bevalling nemen spataderen snel in grootte af, maar ze zullen meestal niet in zijn geheel verdwijnen.

Sporten
Voor sporten geldt: tijdens de zwangerschap kun je blijven sporten zoals je gewend bent. Maar verminder of stop als je merkt dat het klachten geeft of wanneer het je meer vermoeit dan normaal. Probeer ook liever niet meer inspanning te leveren dan voor de zwangerschap. Zorg dat je voldoende vocht binnen krijgt. Zwemmen is een sport die je heel goed tot het einde van de zwangerschap kunt beoefenen. Contact- en/of risicosporten, zoals balsporten, paardrijden en skiën zijn minder verstandig.

Toxoplasmose, kattenbak en tuinieren
In ontlasting van (vooral jonge) katten komt een parasiet voor die toxoplasmose kan veroorzaken. Toxoplasmose kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Bij het verschonen van de kattenbak en het werken in de tuin is het belangrijk handschoenen te dragen. Ook een zandbak kan een bron zijn van toxoplasmose. Besmetting tijdens de zwangerschap kan gevolgen hebben voor het ongeboren kind. Als je eerder toxoplasmose hebt gehad, ben je tegen deze ziekte beschermd.

Vaak plassen
Tijdens de zwangerschap moet je vaker plassen dan normaal. Naarmate de baarmoeder groeit, komt er meer druk op je blaas. Daardoor heb je sneller het gevoel dat je moet plassen. Als je heel vaak aandrang voelt om te plassen, kan dat door een blaasontsteking komen. Meestal heb je dan ook een branderig gevoel bij het plassen. Breng in dat geval een potje urine voor controle naar de huisarts. Als blijkt dat je een ontsteking hebt, krijgt je medicijnen.

Vaginale afscheiding
Vaginale afscheiding neemt vaak toe tijdens de zwangerschap, dat is normaal. Op het einde van de zwangerschap kan het zelfs dun en waterig worden. Als je jeuk, pijn of een branderig gevoel krijgt bij je vagina, dan kan er sprake zijn van een schimmelinfectie.  De afscheiding zelf is dan ook vaak wat ‘brokkelig’. Zo nodig krijg je daarvoor medicijnen.

Vakanties en verre reizen
Je kunt tijdens de zwangerschap gerust op reis gaan. Als je naar een ver land wilt reizen, neem dan contact op met jouw huisarts of de GGD voor een reizigersadvies en eventuele vaccinaties. Tegen vliegreizen bestaat uit medisch oogpunt geen bezwaar voor moeder en kind. Vliegmaatschappijen willen meestal geen zwangere vrouwen na 32-34 weken zwangerschapsduur vervoeren, omdat ze geen bevallingen in de lucht willen riskeren.

Vasthouden van vocht
Tijdens de zwangerschap houd je lichaam meer vocht vast. Soms krijg je daardoor dikke voeten en enkels. Bij warmte en weinig beweging kan dit verergeren. Zorg dat je voldoende beweging hebt en leg je benen wat hoger als je zit of ligt. Vochtafdrijvende middelen zijn: komkommer, bleekselderij en brandnetelthee.

Verstopping
Tijdens de zwangerschap werken je darmen wat trager. Daardoor komt de ontlasting minder vaak en is deze ook harder. Het eten van vezelrijke voeding zoals rauwkost, fruit en volkoren producten kan helpen. Zorg dat je daarbij ongeveer twee liter per dag drinkt. Verder is lichaamsbeweging belangrijk voor de stoelgang.

Voeding
Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om vers, gezond en gevarieerd te eten. De ‘schijf van vijf’ kan je hierbij helpen. Eten voor twee is niet nodig. Lijnen tijdens de zwangerschap is niet verstandig.

Als je geen vlees of vis eet, is het tijdens de zwangerschap belangrijk erop te letten dat je genoeg B-vitamines en ijzer binnenkrijgt. B-vitamines zitten vooral in volkoren producten, aardappelen, peulvruchten, eieren en zuivelproducten. Peulvruchten en eieren zijn ook belangrijke bronnen van ijzer, net als vleesvervangers.
Eet geen kazen die van rauwe melk (‘au lait cru’) zijn gemaakt. In rauwe melk kan de listeriabacterie groeien. Besmetting met deze bacterie kan gevolgen hebben voor jouw kind. Gepasteuriseerde melk of kazen van gepasteuriseerde melk kun je zonder risico gebruiken.
Eet geen rauw of rosé gebakken vlees (zoals filet Américain of rosbief). Daarnaast raden wij af voorverpakte gerookte vis te eten. Was rauwe groenten en fruit goed.
In onvoldoende verhit vlees en in ongewassen groenten en fruit komen soms ziekteverwekkers voor die onder andere toxoplasmose veroorzaken. Eet liever niet meer dan een paar keer per week lever(producten). In lever zit veel vitamine A. Te veel vitamine A heeft schadelijke gevolgen voor het ongeboren kind.

Werk
Bepaalde werkomstandigheden kunnen risico’s voor de zwangerschap met zich meebrengen. Daarom zijn er verschillende regelingen voor zwangere en pas bevallen werkneemsters. Fysiek zwaar werk, zoals veelvuldig tillen, trekken, duwen of dragen. Als je met zulke werkomstandigheden te maken heeft, overleg dit dan met jouw werkgever. Deze moet het werk aanpassen en je eventueel ander werk aanbieden. Je kunt ook overleggen met de bedrijfsarts. De bedrijfsarts kan je risico’s tijdens het werk in kaart brengen en de werkgever hierover adviseren. Uiteraard kun je hierover ook praten met ons.

Als je in nacht- of ploegendienst werkt, kun je aan jouw werkgever vragen om je werk- en rusttijden tijdens de zwangerschap aan te passen. Een zwangere heeft recht op extra pauzes en is in principe niet verplicht om ‘s nachts te werken of om over te werken. Deze regels gelden ook voor de eerste zes maanden na de bevalling. Als het niet mogelijk is door aanpassingen jouw werk gezond en veilig uit te voeren, dan moet de werkgever je
tijdelijk ander werk aanbieden.

Zonnebank
Of een hoge omgevingstemperatuur en hiermee lichaamstemperatuur tijdens de zwangerschap kwaad kan, is niet bekend. Mogelijk is het verstandig de eerste maanden van de zwangerschap langdurig hete baden, saunabezoek of zonnebank te vermijden. De zonnebank en sauna worden daarom door ons tot 16 weken zwangerschap afgeraden. De zonnebank kan een zwangerschapsmasker (een bruine verkleuring van de gezichtshuid) veroorzaken of verergeren. Dit kan ook gebeuren door langdurig zonnen. Bij de één verdwijnt dit na de zwangerschap, bij de ander niet.

Zwangerschapsvitamines
Zwangerschapsvitamines hebben in principe geen extra gezondheidswaarde. Ze zijn niet nodig als je gezond en gevarieerd eet.
In algemene vitaminenpreparaten zit vitamine A, deze vitamine kan bij overmatige inname zelfs schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Dus als je toch een aanvulling op je voeding wilt gebruiken, neem dan uitsluitend een zwangerschapsvitamine.